Buğday (Triticum aestivum)
Common Wheat
Bu bitki hakkında
Buğday, yenilebilir tohumları için yaygın olarak yetiştirilen bir tahıl türüdür. Tohumları un haline getirilerek ekmek, makarna ve diğer yiyeceklerde kullanılır. Uzun, ince yaprakları olan uzun saplara sahiptir ve başak adı verilen tohum başlıkları üretir. Buğday, dünyanın en önemli temel ürünlerinden biridir ve binlerce yıldır yetiştirilmektedir.
Sınıflandırma
Üst sınıflandırma: Poales
Köken ve dağılım
- Köken bölgesi
- Yakın Doğu, Bereketli Hilal
- Dağılım
- Dünya genelinde, özellikle Kuzey Amerika, Avrupa, Asya ve Avustralya'nın ılıman bölgelerinde yetiştirilmektedir.
Bakım
- Uygun yerler
- Dış mekan, Sera
- Pencere yönü
- Güney cephe, Güneybatı cephe, Güneydoğu cephe
- USDA dayanıklılık bölgeleri
- 3-9
- Toprak pH'ı
- 6.0-7.5
- Toprak türü
- iyi drene olan tınlı toprak
Sulama. Toprağın nemli kalmasını sağlayarak buğdayı orta derecede sulayın, ancak suyun birikmemesine dikkat edin. Kök sorunlarını önlemek için aşırı sulamadan kaçının.
Gübreleme. Sağlıklı gelişimi desteklemek için erken büyüme aşamalarında dengeli gübre uygulanmalıdır. Azot açısından zengin gübreler faydalıdır ancak aşırı gübrelemeden kaçınılmalıdır.
Buğday, iyi drene olan toprakta ve bol güneş ışığında en iyi şekilde yetişen dayanıklı bir üründür. Orta derecede sulama gerektirir ve büyüme döneminde gübrelemeden fayda sağlar. Genellikle az bakım gerektirir ancak kötü koşullarda zararlılar ve hastalıklardan etkilenebilir.
Çoğaltma
- Çoğaltma yöntemleri
- Tohum
Süs özellikleri
- Çiçeklenme
- Evet
- Çiçeklenme dönemi
- ilkbahar
Olgunlaştığında altın sarısına dönen dar yapraklı uzun saplar ve yoğun başaklar (tohum başlıkları).
Zehirlilik ve güvenlik
Buğday insanlar ve evcil hayvanlar için güvenlidir ancak hassas bireylerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir.
Alerji bilgisi
Buğday poleni, özellikle çim polenlerine duyarlı kişilerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Belirtiler arasında hapşırma, burun akıntısı ve kaşıntılı gözler bulunur. Maruziyeti azaltmak için çiçeklenme döneminde buğday tarlalarına yakın olmaktan kaçının ve polen seviyeleri yüksekse pencereleri kapalı tutun.
Sık karşılaşılan sorunlar
Buğday, pas ve külleme gibi mantar hastalıklarından, yaprak bitleri gibi zararlılardan ve aşırı sulama veya kötü drenaj nedeniyle kök çürüklüğünden zarar görebilir.
Kullanım alanları
Başlıca un ve gıda üretiminde kullanılan tahıl olarak yetiştirilir. Ayrıca hayvan yemi ve bazı endüstriyel uygulamalarda kullanılır.
Notlar
Buğday genellikle ev bitkisi olarak değil, tarlalarda açık alanda yetiştirilir. Hastalıkları önlemek için ürün rotasyonu ve toprak yönetimi önemlidir. Hasat, başaklar altın sarısına dönüp kuruduğunda yapılır.